B.69- RE CẨM CHƯỚNG

 

B.69- RE CẨM CHƯỚNG

Em, Re Cẩm chướng giữa vô thường
Vẫn giữ cho mình vẹn sắc hương
Rễ, vỏ thân thơm nhiều tác dụng
Duyên đời chữa bệnh nặng yêu thương

BXP 03.5.2021

Sưu tập :

B.69- Re cẩm chướng - Cinnamomum caryophyllusNEW

Mô tả: Cây gỗ phân nhánh nhiều; nhánh đen nâu, không lông. Lá mọc so le hay mọc đối, thuôn hay hình ngọn giáo, dai, đầu có mũi ngắn, gốc tù, dài 5-9cm, rộng 2-4cm, mặt trên bóng, màu lục sẫm, mặt dưới mốc mốc, có ba gân mà cặp gân gốc chạy đến đầu lá; cuống dài 15mm, đen. Cụm hoa ngù ở nách lá phía ngọn; đài gần hình lá; hoa nhỏ màu trắng. Quả mọng nhỏ, hình trứng, đo đỏ, chứa một hạt, nằm trong bao hoa hình chén cao 4mm, miệng cắt ngang. Quả tháng 3.
Nơi mọc: Cây mọc ở rừng Nam bộ, chỉ mới thấy ở núi Ðinh (Bà Rịa - Vũng tàu), trước đây được trồng ở Bắc Thái.
Công dụng: Rễ, nhất là vỏ thân, rất thơm vì chứa một loại tinh dầu có mùi của Ðinh hương.

Nguồn : Wikipedia & Internet

B.68- QUẾ TRÀ MY

 

B.68- QUẾ TRÀ MY

Đứng đầu bốn Quế hiệu Cao Sơn
Nét ngọc đoan trang gió họa đàn
Bốn biển năm châu từng nếm trải
Mà tình đất Việt vẫn keo sơn.

BXP 13.8.2017

Sưu tập :

B.68- Quế Trà My- Cinnamomum cassia Đst

Mô tả: Cây gỗ lớn cao 10-20m. Vỏ thân nhẵn. Lá mọc so le, có cuống ngắn, cứng và giòn, đầu nhọn hoặc hơi tù, có 3 gân hình cung. Mặt trên lá xanh sẫm bóng. Cụm hoa hình chùm xim ở nách lá hoặc ở ngọn cành. Hoa màu trắng. Quả hạch, hình trứng, khi chín màu nâu tím, nhẵn bóng.
Hoa tháng 6-8, quả từ tháng 10-12 tới tháng 2-3 năm sau.
Quế Trà My là giống quế đặc chủng Quảng Nam được biết đến với cái tên “Cao sơn Ngọc quế”, là loại quế được thế giới ưa chuộng nên có giá trị cao so với các loại quế khác, Quế Quảng Nam đã được các nhà khoa học đặt tên Cinamomum cassia(Quế Trung Quốc), là loại đứng đầu 4 loại quế mọc ở Đông Dương.
Nơi mọc: Cây mọc hoang trong rừng phổ biến từ miền Bắc vào Trung, trên dãy Trường Sơn. Còn được trồng ở nhiều nơi, nhưng giá trị nhất là loại mọc ở Trà My - Quảng Nam.
Công dụng: Quế là loại gia vị có tác dụng tốt cho sức khoẻ đặc biệt với những người mắc các bệnh liên quan đến tim mạch, giảm và ngừa bệnh tiểu đường, tốt cho hệ tiêu hoá, xử dụng an toàn. Gỗ quế Trà My còn được chế tác thành nhiều vật dụng được ưa chuộng trên thị trường quốc tế.

Nguồn : Wikipedia & Internet

B.67- LONG NÃO

 

B.67- LONG NÃO

Hoa vàng lục sắc gió vờn bay
Công nghệ, ngành y hãy nhớ này
Thân rễ đem chưng mùi đặc biệt
Em là Long não gửi tình say.

BXP 13.8.2017

Sưu tập :

B.67- Long não - Cinnamomum camphora Đst

Mô tả: Long não hay Rã hương: Cây gỗ lớn, có thể tới 40-50m, chu vi đến hàng mét. Vỏ thân dày nứt nẻ. Lá mọc so le, có cuống dài, xanh bóng, có 3 gân toả từ gốc, ở trong góc do gân chính và gân bên tạo thành có một tuyến nhỏ. Hoa nhỏ màu vàng lục, mọc thành chùm ở nách lá, đầu cành. Quả mọng hình cầu, khi non màu xanh bóng, lúc chín màu tím đen.
Hoa tháng 4-6, quả tháng 8-11.
Nơi mọc: Cây gặp ở vùng Lạng Sơn, cũng được trồng làm cây bóng mát, cây cảnh, có nơi trồng thành rừng
Công dụng: Long não được cả y học cổ truyền lẫn y học hiện đại sử dụng. Nó có tác dụng chữa ho, tiêu chảy, đau khớp... Bột long não, còn gọi là long não đại, là bột được chưng cất từ thân, rễ và lá cây long não, có màu trắng, mùi thơm đặc trưng, vị cay nóng. Dầu long não hay cồn long não cũng được y học hiện đại làm thuốc xoa bóp, giảm đau cơ, đau khớp, viêm da mẩn ngứa, tay chân lạnh, tiêu viêm, diệt khuẩn.
Long não được coi là một trong 04 loại quế ở Đông Dương, nhưng Long não xử dụng toàn thân để chưng cất tinh dầu, còn Quế thì xử dụng vỏ. Tinh dầu Long não xử dụng trong công nghiệp hiện nay lại không phải là tinh dầu chưng cất từ cây LN mà là điều chế hoá học.

Nguồn : Wikipedia & Internet

B.66- QUẾ RÀNH

 

B.66- QUẾ RÀNH

Quả mọng tròn to sắc dịu mềm
Quê nhà Trung-Bắc trải tình êm
Làm hương, chữa bệnh nhiều công đức
Ai biết cho em những nỗi niềm.

BXP 02.5.2021

Sưu tập :

B.66- Quế rành - Cinnamomum burmannii (Quế trèn, trèn trèn, quế lá hẹp) NEW

Mô tả: Cây gỗ cao 6-11m, thân thẳng, nhánh không lông, vỏ xám, bóng. Lá có phiến bầu dục dài, dài 9-12cm, rộng 3-4,5cm, đầu nhọn, có mũi, gốc tù, không lông, xanh đậm cả hai mặt; cuống lá 8-10mm. Chùy hoa ngắn, yếu, cuống hoa dài 8mm. Quả mọng tròn, có mũi, to bằng đầu đũa.
Hoa tháng 5-8.
Nơi mọc: Trung Quốc, Lào, Inđônêxia. Ở Việt Nam, cây mọc ở rừng xanh từ Hà Tây, Ninh Bình, Thanh Hoá qua Nghệ An, Quảng Trị, Thừa Thiên- Huế, tới Khánh Hoà, Lâm Ðồng.
Công dụng: Gỗ dùng trong xây dựng. Vị cay, hơi ngọt, tính ấm. Vỏ nghiền ra lẫn với các chất kết tụ dùng làm hương. Tinh dầu trong kỹ nghệ xà phòng và làm thuốc.
Chữa các bệnh : Ðau dạ dày; Phong thấp đau nhức khớp mạn tính.

Nguồn : Wikipedia & Internet

B.65- QUẾ BON

 
B.65- QUẾ BON

An, Hòa* trải rộng đến Lào Cai
Nóng, ngọt, cay, thơm … bước miệt mài
Chữa bệnh cho dân lòng chẳng nản
Qua ngàn bão tố dựng ban mai.

BXP 02.5.2021
* An Giang, Hòa Bình, Ninh Bình, Lào Cai ...

Sưu tập :

B.65- Quế Bon, re Bon - Cinnamomum bonii NEW

Mô tả: Cây gỗ lớn cao trên 10m. Nhánh non có lông, lúc non màu nâu đen, rồi nâu. Lá mọc so le, có khi gần như đối, mặt dưới có lông ngắn, khít. Gân to lên trước khi chia 3, cách gốc cỡ 1cm. Cụm hoa chùy dài 8cm. Hoa có lông trắng, cao 7-8mm. Quả mọng dài 1cm.
Nơi mọc: Cây đặc hữu của Ðông Dương, mọc hoang ở rừng thường xanh, dưới 700m, từ Lào Cai, Hoà Bình, Ninh Bình đến An Giang. Vỏ cây có thể thu hái quanh năm, phơi khô.
Công dụng: Vị ngọt cay, tính nóng, mùi thơm. Cũng được dùng trị cảm lạnh, kích thích tiêu hoá, trị ỉa chảy và sát trùng. Người ta hay dùng ngâm rượu uống.

Nguồn : Wikipedia & Intern

B.64- HẦU CHƯƠNG

 

B.64- HẦU CHƯƠNG

Tươi màu lá tía vẫn thường xanh
Trắng lục chùy hoa sắc dịu lành
Một trái tim yêu hằng ấp ủ
Duyên tình cháy bỏng đợi chờ anh.

BXP 02.5.2021

Sưu tập :

B.64- Hầu chương (long não khỉ) - Cinnamomum bodinieri NEW

Mô tả: Cây gỗ thường xanh, cao tới 15-20 m; lá màu tía, cành có lông tơ, có góc cạnh khi còn non. Lá hình trứng, dài 8-17 cm x rộng 3-10 cm, hình lông chim, khi còn non có lớp phấn mịn và rõ ràng; mặt trên lấp lánh theo độ tuổi, mặt dưới có nhiều lông mịn, nhiều bột và có màu mỡ, đỉnh không lâu, hình chóp nhọn, rộng hình cuneate hoặc gốc tròn, cuống lá dài 2-3 cm. Hoa mọc ở nách hoặc ở đầu, chùy màu trắng lục, dài khoảng 2,5 mm, có 9 nhị màu mỡ và bầu nhụy hình trứng, dài 1,2 mm. Quả hình cầu, đường kính 7-8 mm.
Nơi mọc: Loài có nguồn gốc ở Quý Châu, Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Hồ Nam và Vân Nam ở Trung Quốc.

Nguồn : Wikipedia & Internet

B.63- RE GỪNG

 

B.63- RE GỪNG

Sáu cánh đơn sơ sắc lục vàng
Em từ Sông Bé tới Hà Giang
Lương y chữa bệnh đầy tâm huyết
Mạnh bước chân đi khắp bản làng

BXP 01.5.2021

Sưu tập :

B.63- Re gừng - Cinnamomum bejolghota NEW (Quế hương, quế lá tù, re gừng, re bầu)

Mô tả: Cây gỗ cao 10m hay hơn; nhánh không lông. Lá mọc so le hoặc gần đối, phiến lá bầu dục thuôn, dài 13-18cm, rộng 3,5-5cm, tù hai đầu, mặt trên bóng, màu nâu vàng, mặt dưới nâu hồng hồng; 3 gân gốc, gân bên kéo dài đến đầu lá; cuống lá cỡ 1cm. chùy hoa ở nách gồm nhiều xim, dài 20-25cm; có 2 dạng hoa; hoa ở giữa lớn hơn các hoa bên. Quả mọng hình bầu dục, dài 1cm, gốc có bao hoa còn lại, màu đen.
Hoa quả vào tháng 4.
Nơi mọc: Loài của Ấn Ðộ, Nêpan, Mianma, Trung Quốc và Việt Nam. Ở nước ta cây mọc ở Hà Giang, Lạng Sơn, Bắc Thái, tới Sông Bé.
Công dụng: Vị ngọt, cay, tính ấm.
Ở Nêpan, vỏ được dùng trị trướng bụng và bệnh đau gan.
Ở Trung Quốc, vỏ dùng trị: Tỳ vị lạnh tê đau; hư hàn ỉa chảy, đau bụng kinh; phong thấp đau xương, đòn ngã ứ đau; lưng cơ đau mỏi; liệt dương; bế kinh.
Dùng ngoài trị xuất huyết, gãy xương và rắn cắn.

Nguồn : Wikipedia & Internet